Leptine hormoon ontrafeld: waarom het hongerhormoon je dik maakt

Leptine hormoon ontrafeld: waarom het hongerhormoon je dik maakt

Leptine is een eiwithormoon dat in je vetcellen¹ wordt aangemaakt. Hier werkt het eigenlijk als een boodschapper die je verzadiging en energieverbruik reguleert. Want, als je eet en vol zit geeft het hormoon je hersenen het signaal: “Ik zit vol”². Er is voldoende brandstof aanwezig om je stofwisseling z’n werk te laten doen. Dit doet het door lichaamsvet (calorieën) te verbranden. Op die manier zorgt het er in principe op een natuurlijke manier voor dat je je niet overeet en dus op gewicht blijft. Van nature een prachtig mechanisme waarbij geldt: des te meer leptine hormoon des te minder honger je hebt en des te sneller je stofwisseling ofwel vetverbranding. Alleen blijkt tegenwoordig dat het menselijke lichaam niet altijd evengoed reageert op het eiwithormoon. Wanneer leptine je dik maakt, afvallen niet lukt en hoe je je leptinebalans herstelt.

Wil je een gezonder leptinebalans? Download direct mijn 12 recepten met tips over je hormoonhuishouding.

Inhoudsopgave:

Waarom afvallen niet lukt en leptine je dik maakt

Te weinig of te veel leptine? En hoeveel dan wel?

Zo breng je je leptine weer in het gareel

Waarom afvallen niet lukt en leptine je dik maakt

Misschien heb je het zelf ervaren. Tijdens de overgang kom je ongewild een paar kilo’s aan. Dat wil je niet. Begrijpelijk. Dus, ga je lijnen om gewicht te verliezen. Je beperkt je calorie-inname flink waardoor je vetcellen krimpen. Dat klinkt goed. Maar, tegelijkertijd daalt de hoeveelheid leptine³, vertraagt je stofwisseling en dus ook je vetverbranding. Hoe dat komt? Nou je lichaam wil voorkomen dat je verhongert en schiet in reactie daarop in de spaarstand. Het wil overleven. Zo is het menselijke lichaam evolutionair ingesteld. Immers, je hebt een laagje vet nodig ter bescherming. Om je warm te houden en voor de broodnodige energie. Het eindresultaat is dat je op een gegeven moment niet of nauwelijks nog afvalt.

Oorzaak? Te weinig leptine. Dat is ongezond. Daarbij schreeuwt je lichaam waarschijnlijk tijdens zo’n caloriebeperkt dieet continu om eten. Hoezo wilskracht en discipline? Of je nu toegeeft of niet je hormoon dat je verzadigingsgevoel regelt, is te laag en dus uit balans. De kans bestaat dat je steeds trek hebt en nee tegen eten zeggen wordt lastig. Tja… daardoor kun je vervolgens meer kilo’s aankomen dan je hebt verloren. Mede ook doordat je vetverbranding laag is, want de communicatie met je vetcellen verloopt niet meer optimaal.

Anderzijds kunnen je vetcellen eveneens te veel leptine produceren. Doordat je bijvoorbeeld veel overgewicht hebt of een te hoog vetpercentage. Eigenlijk betekent dit dat je lichaam ongevoelig is voor het eiwithormoon en dus als het ware doof is. De verzadigingssignalen komen dan niet meer door. Je lichaam is zogezegd leptineresistent geworden. Je eet dan zonder dat er verzadiging optreedt. Dat is vervelend, want het maakt het moeilijk om maat te houden. Misschien weet je instinctief wel dat je voldoende hebt gegeten, maar het seintje: “Ik heb genoeg” krijg je niet. Daardoor eet je snel meer dan je nodig hebt en neemt je gewicht toe. En uiteraard heeft dat eveneens z’n weerslag op je energieverbruik dan wel vetverbranding. Die zal uiterst traag of nihil zijn, omdat er weinig tot geen signalen doorkomen.

Te weinig of te veel leptine? En hoeveel dan wel?

Uit het voorgaande blijkt dat te weinig eiwithormoon leidt tot gewichtsproblemen, maar teveel daarentegen kanleptine proceszorgen voor extra kilo’s; de hersenen raken eigenlijk overbelast en geven niet meer de juiste signalen door. Daarom is het goed te zorgen voor een juiste balans. Hierdoor maken je vetcellen genoeg eiwithormoon aan, zodat vervolgens je hersenen tijdig de opdracht krijgen te stoppen met eten en de stofwisseling aan te zwengelen ofwel: vet te verbranden.

Natuurlijk vraag je je nu af: hoeveel leptine heb ik dan nodig? Dat is moeilijk te zeggen. Omdat het van persoon tot persoon verschilt. Geen mens is namelijk identiek. Daarbij komt dat het hormoon niet alleen betrokken is bij je gewicht en energiehuishouding. Zo speelt het eveneens een rol bij je libido, vruchtbaarheid, immuunsysteem, de werking van je hersenen en zelfs je pubertijd⁴. Dus je kan je voorstellen dat wanneer je leptinelevels in disbalans zijn en je energievoorziening eigenlijk niet optimaal werkt het andere processen beïnvloedt die vitaler – belangrijker – zijn. Het gevolg? Je libido kan bijvoorbeeld verminderen, maar ook je vruchtbaarheid kan afnemen et cetera.

En vraag je je af of er geen pilletje is dat je kunt slikken of een injectie nemen waar het eiwithormoon zit? Dat is al eens geprobeerd in het verleden. Want, na het ontdekken van het hormoon in 1994 werd gedacht de oplossing voor obesitas in handen te hebben⁵. Helaas. Toediening van leptine had het tegenovergestelde effect: meer honger en dus overeten.

Zo breng je je leptine weer in het gareel

Blijft natuurlijk de vraag over hoe je ervoor zorgt dat er genoeg leptine in je lijf circuleert zodat je het evenwicht herstelt en je gewenste gewicht bereikt. De enige manier om gezond gewicht te verliezen is door het leptinegehalte in je lichaam te beïnvloeden door je eet- en leefstijl aan te pakken. Bijgaand mijn tips om grip te krijgen op de werking van het eiwithormoon.

Kies voor gezonde, verse en onbewerkte voeding

Wil je afvallen? Ga dan voor een gezond voedingspatroon met volop vezelrijke en groene plus verse bladgroenten (spinazie, sla, andijvie, paksoi, waterkers, rucola, boerenkool en dergelijke). Vermijd vervolgens bewerkte koolhydraatrijke voedingsmiddelen⁶. Dit betekent chips, koekjes, witbrood, pasta’s, witte rijst, gefrituurd eten, kant-en-klare producten et cetera laten staan. Die zijn niet alleen rijk aan zout, suiker en ongezonde vetten, maar bevatten eveneens allerlei kleur-, geur- en smaakstoffen en dergelijke. Daarbij kunnen voedingsmiddelen met zogenaamde snelle koolhydraten je leptinegevoeligheid verminderen.

Zeg nee tegen fructose

Ook fruitsuiker ofwel fructose draagt niet bij aan een optimale werking van leptine. Het signaal “ik heb genoeg” blijft uit. Laat daarom voedingsmiddelen waarin dit goedje is verwerkt staan. Variërend van toetjes, vruchtensappen, chocolade, allerlei kant-en-klare (ontbijt)producten, vleeswaren, augurken tot kant-en-klare groenteburgers, groenten uit blik en tomatenpuree. Synoniemen voor fructose en geraffineerde suiker zijn onder andere: glucosestroop, dextrose, karamel, lactose, monosacharide, muscovado, polysachariden, agave, sacharose, melasse, maltodextrine, disachariden en treacle. Dus: houd de etiketten in de gaten. Overigens kun je dagelijks gerust een stuk fruit eten. Niet alleen omdat de hoeveelheid fruitsuiker beperkt is, maar fruit bevat ook gezonde vezels vitamines en mineralen die goed voor je zijn.

Zet meer eiwitten op je menu

Eiwitten eten⁷ geeft je een vol en verzadigd gevoel. Bovendien kunnen ze bijdragen aan het herstellen van je leptinegevoeligheid. Hierdoor kunnen je hersenen de boodschappen vanuit de vetcellen beter opvangen. Eiwitten zitten onder andere in eieren, vlees (rund, kip, varken en wild), vis (zalm, haring, makreel, forel, schol en mosselen) en allerlei noten en zaden. Start gerust je dag met een eiwitrijk ontbijt. En… ben je bang voor een hongergevoel? Zorg dan dat elke maaltijd een goede eiwitbron bevat.

Vergeet de gezonde vetten niet

Ook de juiste vetten eten, helpt om je leptine in balans te krijgen. Zo dragen de goede onverzadigde vetten uit onder andere vette vis, olijfolie, kokosolie et cetera bij aan het verhogen van je leptinelevels. En het fijne is dat deze goede vetten ook goed zijn als je in de overgang bent. Dus, zeker doen: 2 keer per week (vette) vis eten, olijfolie (het liefst extra vierge) over je salade en eten wokken/bakken in kokosolie.

Slaap voldoende

Slaap je te weinig? Dan heb je meer honger. Onder andere omdat er minder hoeveelheden leptines in je lijf circuleren. Daarnaast maakt je bij te weinig slaap meer grehline (dat je hongergevoel veroorzaakt) aan én tot slot neemt de hoeveelheid stresshormoon (cortisol) toe. Kortom, duik regelmatig bijtijds onder de wol, zodat je voldoende slaapt krijgt⁸. Het draagt bij aan je hormonale balans.

Beweeg

Behalve gezond eten en je rust nemen, is het eveneens gezond voldoende beweging te nemen. Put jezelf overigens niet uit. Dat geeft alleen maar stress. Beweeg op een verantwoorde manier. Want, het kan de werking van het hormoon leptine herstellen, aldus onderzoek⁹. Bovendien bevordert beweging je conditie en de spieropbouw. Daardoor verbetert je figuur, maar verbruikt je ook de energie.

Heb je ervaring met het in balans brengen van je leptine hormoon? Deel je ervaringen, stel je vragen en/of geef een reactie hieronder. Wil je weten hoe je op gewicht blijft tijdens de menopauze? Kijk dan eens bij Slank door de Overgang.

slank door de overgang

Bronnen:
1. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12439643
2. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25232147
3. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC154448/?tool=pmcentrez
4. http://www.cell.com/cell-metabolism/abstract/S1550-4131(13)00200-3
5. http://poj.peeters-leuven.be/content.php?id=1000269&url=article.php
6. http://care.diabetesjournals.org/content/32/12/2281.full.pdf
7. http://ajcn.nutrition.org/content/82/1/41.long
8. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15531540
9. http://ajcn.nutrition.org/content/73/2/240.full

Over de schrijver
Alie
Door

Alie

op 18 Nov 2015

interessant artikel! Ik vraag me alleen af hoe je kunt nagaan of je teveel van dit hormoon in je lijf hebt en of er nog voeding is wat je beter niet kan eten? Tja.... alles wat ongezond is, vermoed ik... ;-)

Jacolien
Door

Jacolien

op 18 Nov 2015

Ook mijn vraag is kun je je erop laten prikken om te kijken hoe het met dit hormoon is?

Mary
Door

Mary

op 29 Dec 2015

Hoe is het te meten of je teveel of te weinig leptine in je lichaam hebt? Wat kun je er dan aan doen om het te verbeteren?

Mevr. Lenaers
Door

Mevr. Lenaers

op 17 Mar 2016

In welke voedingsmiddelen zit leptine, hoeveel heb je per dag nodig en hoe weet je of je teveel of te weinig ervan in je lichaam hebt?

Mechtild
Door

Mechtild

op 12 Apr 2016

Klopt, dat vraag ik mij ook af: hoe kun je leptine in balans krijgen?

Willie
Door

Willie

op 14 Apr 2016

Ik zal dat ook wel graag willen weten. Hoe je het aan moet pakken.

Ria Kamelle
Door

Ria Kamelle

op 26 Apr 2016

Dit artikel is herschreven op 26 april 2016 en ik hoop dat het nu een stukje duidelijker allemaal is. Met hartelijke groet, Ria Kamelle

Maaike
Door

Maaike

op 03 Jun 2016

Fijn om deze info te lezen! Duidelijk geschreven. Hier kan ik echt wat mee! Bedankt

Marlies
Door

Marlies

op 27 Jul 2016

Goed om te lezen ! Prima informatie en het troost een beetje waarom je niet afvalt. Het zou in je bloed aan te tonen moeten zijn.. Mijn schildklier zit op het randje van de normaal waarden en kan ook een oorzaak van trage stofwisseling zijn.Ik krijg er geen medicatie voor

Sandra
Door

Sandra

op 30 Sep 2016

Ik neem alle informatie tot me en probeer uit.en ik ondervind een verandering. Heel langzaamaan ben ik eerder verzadigd en heb ik minder de neiging om te gaan snacken. Mijn lijf voelt alsof het tot rust begint te komen. Ik heb geen last meer van nachtzweten en het valt me op dat de opvliegers minder worden en minder intens zijn. Mijn huid voelt zacht. Val enkel niet echt af maar kom niet (meer) aan.

Jeanette Wattimena
Door

Jeanette Wattimena

op 18 Nov 2016

Mijn compliment Ria! Je hebt heel goed uitgelegd. Nu weet ik waar de schoen wringt als ik met mijn gewicht blijf hangen. Dit komt doordat het lichaam doof is en dat er een leptineresistent aan de gang is, waardoor de stofwisseling zijn werk niet kan doen om vet te verbranden! Klopt mijn filosofie wel, Ria? Dus waar ik nu op moet letten is het eiwithormoon (het leptinehormoon ) goed zijn gang te laten gaan, zodra hij de hersenen signalen geeft aan de vetcellen om de stofwisseling goed zijn werk te doen, omdat wij vol zitten en een verzadigingsgevoel hebben gekregen door te stoppen met te eten en niet klakkeloos overvol te eten door jezelf vol te gaan proppen. Hierdoor ontstaat een leptineresistentie, mede door de leptinelevels waar het ook al mee te maken heeft. Mocht deze reactie niet juist zijn, Ria dan graag jouw correctie hierop.Wat de voedingsmiddelen betreft. Goed dat ik het ook weet, alleen maak ik nu ervan uit alles te mogen eten zonder eerst naar het gewicht te kijken door ze te eten totdat je vol zit. Dit bedoel je toch? En voorop gesteld dat bij iedere maaltijd die je neemt altijd eiwitrijk moet zijn. En wat betreft de noten Ria? Volgens mij moeten die noten ongebrand zijn, klopt dat? Je hebt het niet over geroosterde of gebakken of gebrande noten gehad Ik denk als ik weer nog een keer jouw verslag lees zal ik er meer van begrijpen.Bedankt Ria, het kan me helpen om verder af te vallen. Als laatste wil ik nog van je weten of de gezonde oliën in normaal gebruik voor een gerecht is toegestaan om een balans te geven eerst de gerechten te maken met kokosolie en vlak voordat je het eet een flinke scheut extra vierge olijfolie over de geserveerde maaltijd. Hierdoor ben ik ook afgevallen, omdat het lichaam deze goede vetten begrijpt en dus overgaat tot vetverbranding. Ik hoop dat ik er goed aangedaan heb zo mijn maaltijden klaar te maken. Mocht dieet niet goed zijn graag jouw reactie. Bedankt voor je aandacht. Groetjes, Jeanette

Evelyne
Door

Evelyne

op 21 Nov 2016

Ik heb het gelezen, maar weet niet hoe je weet of je leptine gehalte ok is. Een zeer goed artikel, maar ik blijf wel met veel vragen zitten.

sylvia
Door

sylvia

op 23 Nov 2016

Ik heb het gelezen, maar blijf ook vraagtekens houden. Ik kan zeker de hele dag wel eten (niet dat ik het doe hoor). Ik vind het sowieso moeilijk om te juiste balans te krijgen in koolhydraten/eiwitten/vetten. Verder een goed te lezen artikel.

Reactie plaatsen